MEYVE MİRASI ÇALIŞMA GURUBU

Farklı meslek ve ilgi alanlarından beş kadının 2007 Nisan ayında bir araya gelerek oluşturduğu Meyve Mirası Çalışma Grubu, tüzel bir kimliğe sahip değildir. Bir dernek, vakıf ya da üniversite gibi bir araştırma kurumu çatısı altında değil, ortak bir ilgi ve hedef çevresinde bir araya gelen bireylerce kurulmuştur. Grup üyelerinin hiçbiri ziraatçı değildir. Meyveciliği atadan kalma yöntemlerle uygulayan kaynak kişilerle görüşerek, gerektiğinde uzman ziraatçılara danışarak çalışmayı sürdürmektedirler. Türkiye’de doğayı ve doğa dostu tarımı korumayı amaçlayan oluşumların pek çoğunda olduğu gibi gönüllü çalışma esası çerçevesinde ilgili kişilerin kendi yöreleri için benzer girişimlerde bulunabileceği umudunu taşımaktadırlar. Bu alanda çalışmak isteyecek kişilere altyapı sağlayabilecek bir web sitesi ve veri tabanı oluşturmak; kaynakları derleyerek, paylaşıma açık bir bilgi birikimi sağlamak hedeflerimiz arasındadır. 

  

Soldan sağa: Elisabeth Tüzün, Füsun Ertuğ, Mary Işın, Esin Işın ve Neşe Bilgin


KURULUŞ

Gıda tarihi araştırmacısı Mary Işın, Osmanlı ve Cumhuriyet devri kaynaklarını tararken çok sayıda meyve çeşidinin bilgisine ulaşır ve rastladığı yerli meyve isimlerini kaydetmeye başlar. Bu kaynaklarda adlarına rastladığı meyvelerin tadını merak eder ve pazarlarda, manavlarda araştırmaya başlar. 2006 ortalarından Şubat 2007’ye dek kızı Esin Işın’la birlikte, onun yaşadığı Bodrum ve çevresindeki pazarları gezerek ve köylere giderek meyve çeşitleriyle ilgili bilgi derlerler ve büyük bir çeşitlilik olduğunu fark ederler. Projenin “fikir anası” Mary ve kızı Esin, Mart 2007’de Füsun Ertuğ’u ziyaret ederek projelerini anlatırlar ve destek isterler. Daha önce Bodrum’da etnobotanik çalışması yapmış ve halen Türkiye Bilimler Akademisi Türkiye Kültür Envanteri (TÜBA- TÜKSEK) Etnobotanik danışmanı olarak Datça’da Elisabeth Tüzün’le bir proje yürüten Ertuğ, projeye Elisabeth’in de katılmak isteyeceğini düşünür ve badem çeşitlerini araştıran Tüzün’le konuşulur. Ortak bir sunum hazırlayarak Prof. Tuna Ekim’e gidilir ve onun tavsiyesiyle genetik alanında ortak çalışma önerisiyle Prof. Neşe Bilgin’e ulaşılır. Onun da gruba katılımıyla 1 Nisan’da Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi’nde Prof. Adil Güner’e ve Bahçenin kurucusu Nihat Gökyiğit’e Meyve Mirası Çalışma Grubu’nun 4 üyesi sunum yapar ve altı aylık arazi desteği sağlanır. 

Sağlanan destek ve etnobotanik çalışmalarından uyarlanan yöntemlerle Nisan ortasından Kasım 2007’ye dek meyve çeşitlerinin saptanması, örneklerin alınması, saptanan her ağaç için form doldurulmasına başlanır. Esin Işın Bodrum merkezden hareketle Muğla’nın ilçelerini, pazarlarını tarar. Alan taraması (survey) yöntemiyle geniş bir alanda köyler, yaylalar tüm meyve çeşitleri için taranırken, Elisabeth Tüzün de Datça’nın 8 köyünde önce badem, sonra incir çeşitlerini saptar. Bu çalışmalar Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı uzmanı ziraatçilerin, botanikçilerin, genetikçilerin ve doğa dostu tarım gönüllülerinin yardımlarıyla sürmektedir.

EKİP 

Dr. Z. Füsun Ertuğ (Proje Koordinatörü) – Arkeolog, Etnobotanik araştırmacısı- Alan araştırmasının denetlenmesi, koordinasyonu. 

P. Mary Işın- Gıda tarihi araştırmacısı- Yazılı kaynakların araştırılması. 

Esin A. Işın- (Proje Yürütücüsü) Metalurji ve Malzeme Mühendisi- Alan araştırmacısı. 

Elisabeth Tüzün- Orientalist, dilbilimci- Alan araştırmacısı (Datça). 

Prof. Dr. Neş’e Bilgin- Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü- meyve örneklerinin moleküler araştırması. 
© 2008 MEYVE MİRASI, Muğlanın Yerli Meyveleri Kültürel Miras, Veritabanı ve Koruma Projesi